WSC is een interactieve, participatieve aanpak voor veranderingen,
waarbij altijd sprake is van een geheel systeem dat met elkaar in dialoog is.
Onder deze noemer vallen diverse veranderkundige methoden en werkvormen. Kenmerkend
is dat alle tot het systeem behorende stakeholders - dit zijn de groepen/afdelingen
in de organisatie wiens werk direct verband houdt met het veranderkundige thema
- vertegenwoordigd zijn in de verschillende ondersteunende teams en aanwezig
zijn bij de diverse bijeenkomsten. Afhankelijk van de doelstellingen kunnen
ook externe stakeholders, bijvoorbeeld klanten, uitgenodigd worden om te participeren.
Door de interactieve en participatieve aanpak wordt het lerend en probleemoplossend
vermogen van de organisatie vergroot.
Een benadering op basis van WSC is zinvol bij een systeembrede verandering,
waarbij de inzet en het mede-eigenaarschap van alle betrokken partijen van belang
is.
In een typische WSC-bijeenkomst wordt de groep doorgaans
opgedeeld in kleinere tafelgroepen, waarbij aan elke tafel mensen aanschuiven
die samen een diagonale dwarsdoorsnede vormen van het systeem. De verschillende
aspecten van het veranderkundige thema worden verdeeld over het programma, dat
is opgesplitst in (een onbeperkt aantal) meerdaagse bijeenkomsten waarbij voortdurend
wordt gekeken naar de noodzaak voor follow-up. Het streven is een uitgebalanceerde
thematische opbouw in het programma, met bijpassende en wisselende individuele,
groeps- en collectieve werkvormen.
Een traject op basis van WSC-uitgangspunten is maatwerk. Bij de start wordt
met het management afgestemd over doelstellingen, stakeholders, mate van participatie,
de globale aanpak en het budget; het is van belang dat het management zich committeert
aan de uitgangspunten van WSC. Nadat afspraken met het management zijn gemaakt,
ontwikkelt een dwarsdoorsnede van het systeem het verandertraject op basis van
een gezamenlijk gemaakte diagnose.
Realiteit als sturende kracht
Een voortdurend gericht zijn op gelijktijdige en soms conflicterende realiteiten
in de interne en externe omgeving van de organisatie. De huidige realiteit,
met al haar mogelijkheden en onmogelijkheden, is steeds het uitgangspunt.
Wenselijke
toekomst
De toekomst is richtinggevend. Een gezamenlijk en tot de verbeelding sprekend
beeld van wat we in de toekomst willen realiseren inspireert wat we nu doen.
Niet sturen via de achteruitkijkspiegel. Op onverwachte obstakels en nieuwe
ontwikkelingen wordt een antwoord gegeven wanneer deze zich voordoen: "trekken"
in plaats van "reizen".
Creëer een gevoel van gemeenschap
Er wordt gewerkt met (dwarsdoorsnedes van) het hele systeem. Op deze manier
leren de betrokken medewerkers om de organisatie in haar geheel te zien, inclusief
de samenhangen: "de bomen én het bos". Daardoor wordt het mogelijk om tot doelgerichte
en op elkaar afgestemde acties te komen. Mensen gaan ervaren dat zij deel uitmaken
van iets dat groter is dan henzelf, dat zij zelf gemaakt hebben en in stand
kunnen houden.De scheidslijn tussen wij en zij ("eigen winkels" en concurrentie),
tussen denken en doen, tussen wat (inhoud) en hoe (proces, cultuur) vervaagt.
Teambuilding op macro-niveau.
Machtiging en deelname
Het gehele systeem wordt op dusdanige wijze betrokken dat mensen voelen dat
de toekomst van de organisatie ook een zaak van hen is, zich verbinden aan het
gezamenlijke doel en werken om dat te realiseren. Eigenaarschap en verantwoordelijkheid
zijn sleutelbegrippen. Medewerkers worden gemandateerd om - uiteraard binnen
de door het management gestelde kaders - antwoorden en oplossingen te vinden
voor de vraagstukken die hun eigen werk betreffen.
Dialoog
De communicatie is wederkerig: er is sprake van een doorgaande dialoog tussen
de betrokken medewerkers onderling en tussen medewerkers en management. Door
een uitwisseling en confrontatie van de verschillende opvattingen en perspectieven
kunnen mensen tot gedeelde betekenissen ( een gedeelde definitie van de werkelijkheid)
komen. Bovendien kan de kwaliteit van de gekozen oplossingen verhoogd worden
wanneer ieder's kennis en inzichten ingezet worden.
Real time
Er wordt real time gewerkt, dat wil zeggen met echte bestaande problemen uit
de praktijk van alledag, waarbij denken en doen verbonden worden. Planning en
implementatie van individuele, groeps- en organisatiebrede veranderingen vallen
zoveel mogelijk samen. Besluiten en acties worden ondernomen alsof de toekomst
al hier is.
Een gemeenschappelijke databank
Tijdens het veranderproces
wordt een gemeenschappelijke databank gebouwd, onderhouden en gebruikt. Een
gedeeld begrip van strategische overwegingen van de organisatie stelt mensen
op alle niveaus in staat om zowel individueel als gezamenlijk goedgeïnformeerde
en verstandige besluiten te nemen. De organisatie ontwikkelt in de verschillende
bijeenkomsten een gezamenlijke databank over: